Sposób, w jaki kończy się zatrudnienie, nie ma tu żadnego znaczenia - liczy się tylko sam fakt przejścia na emeryturę lub rentę. Odprawa emerytalna to jednorazowe świadczenie pieniężne przysługujące pracownikowi, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na emeryturę lub rentę, uregulowane w art. 92[1] Kodeksu pracy.
Najważniejsze wnioski
- Odprawa emerytalna wynosi równowartość jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika
- Sposób rozwiązania stosunku pracy (z inicjatywy pracownika, pracodawcy czy za porozumieniem stron) nie ma znaczenia dla prawa do odprawy
- Odprawa nie przysługuje pracownikowi uprawnionemu do renty rodzinnej, a raz otrzymana nie może być nabyta ponownie
Stan prawny: 22 września 2026 r.
Komu przysługuje odprawa emerytalna?
Odprawa przysługuje pracownikowi, który spełnia warunki uprawniające do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, a jego stosunek pracy ustał właśnie w związku z przejściem na to świadczenie. Kluczowy jest związek przyczynowy między zakończeniem zatrudnienia a przejściem na emeryturę lub rentę - nie samo osiągnięcie wieku emerytalnego przy kontynuowaniu pracy.
Przykład: pracownica, która kończy pracę dokładnie w momencie przejścia na emeryturę, ma prawo do odprawy niezależnie od tego, czy sama złożyła wypowiedzenie, czy umowa zakończyła się na mocy porozumienia stron z pracodawcą.
Ile wynosi odprawa emerytalna?
| Element | Wartość |
|---|---|
| Podstawowa wysokość | Jednomiesięczne wynagrodzenie pracownika |
| Termin wypłaty | W dniu rozwiązania stosunku pracy |
| Możliwość ponownego nabycia | Nie - raz otrzymana odprawa wyklucza kolejną |
Jednomiesięczne wynagrodzenie to ustawowe minimum, nie sztywna kwota. Układy zbiorowe pracy, regulaminy wynagradzania i przepisy branżowe często przewidują odprawy wielokrotnie wyższe - w sferze budżetowej i w dużych zakładach spotyka się odprawy w wysokości trzech, a nawet sześciu pensji, zależnie od stażu. Zanim złożysz wypowiedzenie, sprawdź regulamin wynagradzania swojego pracodawcy: to dokument, który ma obowiązek Ci udostępnić.
Odprawę liczy się według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, a ogólne zasady dotyczące stosunku pracy wyjaśnia Państwowa Inspekcja Pracy.
Kiedy odprawa emerytalna NIE przysługuje?
Renta rodzinna. Odprawa nie przysługuje pracownikowi uprawnionemu do renty rodzinnej po zmarłym współmałżonku lub innej osobie - dotyczy wyłącznie własnej emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy.
Powtórne nabycie prawa. Pracownik, który już raz otrzymał odprawę emerytalną lub rentową, nie nabywa do niej prawa ponownie, nawet jeśli w przyszłości podejmie kolejne zatrudnienie i ponownie przejdzie na emeryturę.
Brak związku z przejściem na świadczenie. Jeśli pracownik kończy zatrudnienie z innego powodu (np. zwykła zmiana pracy) i dopiero później, po jakimś czasie, przechodzi na emeryturę, może nie być bezpośredniego związku uprawniającego do odprawy u tego akurat pracodawcy.
FAQ - odprawa emerytalna
Czy odprawa emerytalna jest opodatkowana? Tak, podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych, tak jak inne świadczenia ze stosunku pracy.
Czy odprawa emerytalna przysługuje przy rencie z tytułu niezdolności do pracy, a nie tylko przy emeryturze? Tak, przepis obejmuje zarówno przejście na emeryturę, jak i na rentę z tytułu niezdolności do pracy - z wyjątkiem renty rodzinnej.
Czy wysokość odprawy może być wyższa niż jednomiesięczne wynagrodzenie? Tak, jeśli wewnętrzne regulacje pracodawcy (układ zbiorowy, regulamin wynagradzania) przewidują korzystniejsze warunki niż ustawowe minimum.
Jak zaplanować finansowo ostatni etap kariery zawodowej przed emeryturą? Analiza profilu zawodowego w Vocare pomoże Ci ocenić Twoją sytuację zawodową na ostatnim etapie kariery.
Podsumowanie
Odprawa emerytalna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia przysługuje pracownikowi, którego zatrudnienie kończy się w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy - niezależnie od tego, kto zainicjował rozwiązanie umowy. Nie przysługuje przy rencie rodzinnej i nie można jej nabyć powtórnie.
Zbliżasz się do końca kariery zawodowej i chcesz zaplanować ten etap? Analiza profilu zawodowego w Vocare pomoże Ci to zrobić.