Nie każda fala zwolnień w firmie automatycznie kwalifikuje się jako zwolnienie grupowe - decydują konkretne progi liczbowe zależne od wielkości pracodawcy. Zwolnienie grupowe to procedura uregulowana odrębną ustawą, która wymaga spełnienia określonych progów liczby zwalnianych pracowników w ciągu 30 dni i gwarantuje pracownikom odprawę pieniężną, zależnie od stażu pracy.
Najważniejsze wnioski
- Zwolnienie grupowe dotyczy pracodawców zatrudniających co najmniej 20 osób i wymaga przekroczenia konkretnego progu liczby zwalnianych w ciągu 30 dni
- Odprawa wynosi od jedno- do trzymiesięcznego wynagrodzenia, zależnie od stażu pracy u danego pracodawcy
- Ustawowy limit odprawy w 2026 roku wynosi 15-krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę
Kiedy zwolnienia liczą się jako grupowe?
Przepisy o zwolnieniach grupowych stosuje się tylko u pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników, a próg liczby osób zwalnianych w ciągu 30 dni zależy od wielkości firmy:
| Wielkość pracodawcy | Próg liczby zwalnianych w 30 dni |
|---|---|
| Poniżej 100 pracowników | Co najmniej 10 osób |
| 100-299 pracowników | Co najmniej 10% załogi |
| 300 i więcej pracowników | Co najmniej 30 osób |
Przykład: firma zatrudniająca 250 osób, która zwalnia 30 pracowników w ciągu miesiąca, przekracza próg 10% (25 osób) i musi zastosować procedurę zwolnień grupowych.
Ile wynosi odprawa przy zwolnieniu grupowym?
Wysokość odprawy zależy wyłącznie od stażu pracy u danego pracodawcy, niezależnie od przyczyny zwolnienia:
- Jednomiesięczne wynagrodzenie - staż krótszy niż 2 lata
- Dwumiesięczne wynagrodzenie - staż od 2 do 8 lat
- Trzymiesięczne wynagrodzenie - staż dłuższy niż 8 lat
Odprawa podlega ustawowemu limitowi - nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dniu rozwiązania umowy. Przy minimalnym wynagrodzeniu 4806 zł brutto w 2026 roku daje to pułap 72 090 zł brutto.
W praktyce limit dotyka osób zarabiających powyżej ok. 24 000 zł brutto miesięcznie przy najdłuższym stażu - poniżej tego poziomu odprawa jest zwykłą wielokrotnością wynagrodzenia.
Uwaga: odprawa przysługuje niezależnie od tego, czy znajdziesz nową pracę następnego dnia. To świadczenie związane z rozwiązaniem umowy, nie z okresem pozostawania bez pracy.
Procedura krok po kroku - czego pracodawca musi dopełnić
Zwolnienie grupowe to nie decyzja, tylko procedura. Jej pominięcie lub skrócenie daje podstawę do zakwestionowania wypowiedzenia.
| Etap | Co się dzieje |
|---|---|
| 1. Zawiadomienie strony społecznej | Pracodawca informuje związki zawodowe lub przedstawicieli pracowników o zamiarze zwolnień, przyczynach, liczbie i grupach zawodowych |
| 2. Konsultacje | Strony negocjują możliwość uniknięcia lub ograniczenia zwolnień oraz warunki dla odchodzących |
| 3. Porozumienie lub regulamin | Ustalenia zapisuje się w porozumieniu; przy jego braku pracodawca wydaje regulamin |
| 4. Zawiadomienie urzędu pracy | Powiatowy urząd pracy dostaje informację o ustaleniach |
| 5. Wypowiedzenia | Dopiero teraz pracodawca może wręczać wypowiedzenia |
Kolejność ma znaczenie prawne. Wypowiedzenie wręczone przed zakończeniem konsultacji jest wadliwe proceduralnie, niezależnie od tego, czy merytoryczna przyczyna zwolnienia była uzasadniona.
Co sprawdzić we własnym wypowiedzeniu: czy podano przyczynę niedotyczącą pracownika, czy wskazano kryteria doboru do zwolnienia i czy naliczono odprawę. Brak kryteriów doboru to jedna z najczęstszych podstaw odwołań do sądu pracy.
Kogo chroni szczególna ochrona
Część pracowników jest chroniona przed wypowiedzeniem także przy zwolnieniach grupowych - najczęściej pracodawca może wtedy jedynie wypowiedzieć warunki pracy i płacy, nie samą umowę. Dotyczy to m.in.:
- pracowników w wieku przedemerytalnym (do 4 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego),
- pracownic w ciąży oraz osób na urlopach związanych z rodzicielstwem,
- członków zarządów zakładowych organizacji związkowych i społecznych inspektorów pracy,
- osób na usprawiedliwionej nieobecności, w tym na zwolnieniu lekarskim - w granicach okresów ochronnych.
Jeśli należysz do którejś z tych grup, a otrzymałeś wypowiedzenie umowy, a nie warunków - to pierwsza rzecz do zweryfikowania.
Zwolnienie indywidualne z przyczyn niedotyczących pracownika
Najczęstsze nieporozumienie wokół tego tematu: wiele osób zakłada, że odprawa należy się wyłącznie przy zwolnieniach grupowych. Tak nie jest.
Jeśli pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób i rozwiązuje umowę z przyczyn niedotyczących pracownika - likwidacja stanowiska, restrukturyzacja, względy ekonomiczne - odprawa przysługuje także przy zwolnieniu pojedynczej osoby, w tej samej wysokości.
Warunkiem jest, by przyczyny niedotyczące pracownika stanowiły wyłączny powód wypowiedzenia. Jeśli w wypowiedzeniu pojawia się dodatkowo ocena pracy czy zachowania pracownika, prawo do odprawy bywa kwestionowane - dlatego warto uważnie przeczytać uzasadnienie wypowiedzenia.
Prawo pierwszeństwa przy ponownym zatrudnieniu
To uprawnienie, o którym wie niewielu zwolnionych, a bywa realnie przydatne.
Jeśli w ciągu 15 miesięcy od zwolnień grupowych pracodawca ponownie zatrudnia w tej samej grupie zawodowej, ma obowiązek dać pierwszeństwo osobom wcześniej zwolnionym.
Warunek jest jednak po stronie pracownika: trzeba zgłosić chęć powrotu w ciągu 12 miesięcy od rozwiązania stosunku pracy. Bez tego zgłoszenia obowiązek pracodawcy nie powstaje.
Praktyczny wniosek: jeśli zostałeś objęty zwolnieniem grupowym i nie wykluczasz powrotu, wyślij pisemne zgłoszenie chęci ponownego zatrudnienia i zachowaj potwierdzenie. To jedno pismo, które kosztuje kwadrans, a otwiera uprawnienie na ponad rok.
Jakie masz prawa w procesie zwolnienia grupowego?
Prawo do konsultacji ze związkami zawodowymi lub przedstawicielami załogi. Pracodawca musi przeprowadzić konsultacje przed podjęciem decyzji, a nie poinformować o niej jako fakcie dokonanym.
Prawo do odprawy niezależnie od przyczyny zwolnienia. W przeciwieństwie do zwykłego wypowiedzenia, odprawa przy zwolnieniu grupowym przysługuje niezależnie od tego, czy przyczyna leżała po stronie pracownika, czy pracodawcy (o ile nie jest to zwolnienie dyscyplinarne).
Prawo do zachowania okresu wypowiedzenia. Zwolnienie grupowe nie skraca standardowego okresu wypowiedzenia wynikającego ze stażu pracy.
FAQ - zwolnienie grupowe
Czy zwolnienie grupowe różni się od zwykłego wypowiedzenia w kwestii okresu wypowiedzenia? Nie, okres wypowiedzenia liczy się tak samo jak przy standardowym rozwiązaniu umowy - zależnie od stażu pracy u danego pracodawcy.
Czy odprawa przy zwolnieniu grupowym jest opodatkowana? Tak, odprawa podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych, podobnie jak inne świadczenia ze stosunku pracy.
Czy pracownik może odwołać się od zwolnienia w ramach zwolnień grupowych? Tak, tak samo jak przy standardowym wypowiedzeniu - w terminie 21 dni od doręczenia wypowiedzenia można złożyć odwołanie do sądu pracy.
Jak zaplanować dalsze kroki zawodowe po zwolnieniu grupowym? Analiza profilu zawodowego w Vocare pomoże Ci ocenić Twoje kompetencje i wskazać kierunki dalszego rozwoju zawodowego.
Podsumowanie
Zwolnienie grupowe wymaga spełnienia konkretnych progów liczby zwalnianych pracowników w ciągu 30 dni, zależnych od wielkości pracodawcy, i gwarantuje odprawę od jedno- do trzymiesięcznego wynagrodzenia, zależnie od stażu pracy - z ustawowym limitem 15-krotności minimalnego wynagrodzenia. Warto znać te progi i zasady, jeśli Twoja firma ogłasza redukcję etatów.
Szukasz nowego kierunku zawodowego po zwolnieniu grupowym? Analiza profilu zawodowego w Vocare pomoże Ci zaplanować kolejny krok.