Koszt tych badań w całości obciąża pracodawcę - żaden zapis w umowie, nawet za pisemną zgodą pracownika, nie może tego zmienić. Badania lekarskie do pracy to trzy rodzaje badań - wstępne, okresowe i kontrolne - uregulowane w art. 229 Kodeksu pracy, a obowiązek ich sfinansowania spoczywa wyłącznie na pracodawcy.
Najważniejsze wnioski
- Badania wstępne, okresowe i kontrolne są w całości finansowane przez pracodawcę, niezależnie od pisemnej zgody pracownika na inne rozwiązanie
- Badania kontrolne są obowiązkowe po nieobecności w pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni
- Częstotliwość badań okresowych ustala lekarz medycyny pracy, nie sam pracodawca ani pracownik
Trzy rodzaje badań lekarskich - czym się różnią
| Rodzaj badania | Kiedy wykonywane |
|---|---|
| Wstępne | Przed rozpoczęciem pracy u danego pracodawcy (z wyjątkami dla niektórych grup) |
| Okresowe | W trakcie zatrudnienia, w odstępach ustalonych przez lekarza medycyny pracy |
| Kontrolne | Po nieobecności w pracy spowodowanej chorobą trwającą dłużej niż 30 dni |
Przykład: pracownik wracający do pracy po miesięcznym zwolnieniu lekarskim musi przejść badanie kontrolne przed dopuszczeniem do pracy - pracodawca nie może pominąć tego kroku, nawet jeśli pracownik czuje się gotowy do powrotu.
Kto płaci za badania lekarskie?
Zgodnie z art. 229 § 6 Kodeksu pracy, wszystkie badania profilaktyczne - wstępne, okresowe i kontrolne - finansuje w całości pracodawca, wraz z ewentualnymi badaniami specjalistycznymi zleconymi przez lekarza medycyny pracy. Pracodawca nie może przenieść tego kosztu na pracownika, nawet za jego pisemną zgodą - taki zapis byłby nieważny z mocy prawa.
Pracodawca pokrywa też koszty dojazdu na badania, jeśli są one wykonywane poza miejscowością zamieszkania lub pracy pracownika, a badania odbywają się w czasie pracy, za który przysługuje normalne wynagrodzenie.
Kiedy badania wstępne nie są wymagane?
Badania wstępne nie są wymagane, jeśli pracownik jest przyjmowany ponownie do pracy u tego samego pracodawcy na to samo stanowisko lub na stanowisko o takich samych warunkach pracy, w ciągu 30 dni od rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy.
Zwolnienie z badań wstępnych dotyczy też pracowników przyjmowanych do pracy u innego pracodawcy w ciągu 30 dni po rozwiązaniu poprzedniej umowy, jeśli przedstawią aktualne orzeczenie lekarskie i będą zatrudnieni na podobnym stanowisku.
Co jeśli pracownik nie ma aktualnych badań?
Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań - to obowiązek, a nie opcja. Dopuszczenie pracownika bez ważnych badań naraża pracodawcę na odpowiedzialność, w tym w razie wypadku przy pracy.
FAQ - badania lekarskie do pracy
Czy pracownik może wybrać dowolnego lekarza do badań wstępnych? Nie, badania medycyny pracy musi wykonać lekarz uprawniony do badań profilaktycznych, zwykle wskazany przez pracodawcę na podstawie umowy z placówką medycyny pracy.
Jak długo ważne jest orzeczenie z badań okresowych? Termin ważności ustala lekarz medycyny pracy indywidualnie, zależnie od stanowiska i warunków pracy - może to być od kilku miesięcy do kilku lat.
Czy badania kontrolne są wymagane po każdej chorobie? Nie, tylko po nieprzerwanej nieobecności z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni.
Jak sprawdzić, czy dane stanowisko wymaga dodatkowych badań specjalistycznych? Dopasowanie CV do oferty w Vocare pomoże Ci ocenić wymagania konkretnych ofert pracy i dopasować je do Twojego profilu zawodowego.
Podsumowanie
Badania lekarskie do pracy - wstępne, okresowe i kontrolne - są w całości finansowane przez pracodawcę i stanowią obowiązek, którego nie można pominąć ani przenieść na pracownika. Badania kontrolne są wymagane po dłuższej (ponad 30 dni) nieobecności chorobowej, a częstotliwość badań okresowych ustala lekarz medycyny pracy, nie sam pracodawca.
Zastanawiasz się, jakie wymagania stawiają dziś oferty pracy w Twojej branży? Analiza rynku pracy w Vocare pomoże Ci to sprawdzić.